![\"\"](\"https:\/\/helje.online\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Kombord-Helje.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ut erste volkslied van Helje begint met \u2018Heldje, Heldje oos D\u00f6rp\u2019. De sjriefwieze \u2018Heldje\u2019 is toch wel g\u00e8t vr\u00e8md. Of toch neet? Hoewel in de jaore 50 van de vurrige ieuw de sfriefwieze al g\u00e8t diskussie goof, laote minse die sjriever Sief Frencken gek\u00e8nd h\u00e8bbe, weite d\u00e8t Sief as oetlek vur de ‘d’ in de naam vert\u00e8lde d\u00e8t de ‘d’ in ‘Heldje’ dao in mos staon, umd\u00e8t de naam in \u2019t Nederlands auch ein ‘d’ in ‘Helden’ hej staon. “En Sief sprook se neet gemekkelik tege”, zo\u00eb vert\u00e8lle veul minse.<\/strong><\/p>\n Toch is in artikele, advertensies en mi\u00ebr tot in de jaore tachtig de sjriefwieze ‘Heldje’ te zeen. Waarum d\u00e8t dit now neet mier is, is onbekind. Ein verbastering, umd\u00e8t de ‘d’ neet good te hu\u00ebre waas?<\/p>\n Auteur Frans Wilms neumt Sief Frencken in ein artikel oeht 2003 de b\u00e8ste dialectskriever dae Hel(d)je oeits gekind ha\u00eat. Heljes is ut Limburgs dialect d\u00e8t in ‘t Noord-Limburgse d\u00f6rp Helje wurd gesproke. In buurd\u00f6rp Kep\u00e8l en angere d\u00f6rpe in de gemintje Peel en Maas (hoe onger Beringe, Aechel, Graashook en Kunningslus) waere dialecte gesproke, die veul \u00f2vvereinkome mit ut Heljes. Auch de dialecte van Balder, Kessel en Kessel-Eik kome veul \u00f2vverein mit ut Heljes.<\/p>\n Panninger linie<\/strong>
\nFrencken waas neet de innige Heljese dae zich bezig heel m\u00e8t ‘t Heljes dialect. Auch Graad Engels, Leike van Horen, (Mister) Sjeng Peeters en Harrie Brummans (Harie van de Kl\u00f3mp) mogen auch neet ontbraeke in dees opsomming. De schriefwieze van dees hi\u00eare waas neet utzelfde, de li\u00ebn waas wel geliek.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/helje.online\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Oost-limburgs-282x300.png\")
Uerdinger linie<\/strong>
\nUt Heljes is ut wietst noordwestelik dialekt b\u00e8nne de subgroep Oost-Limburgs. Dae sjtreek w\u00f6rt in ut noorden begrensd door de Uerdinger linie. Z\u00f3nne linie h\u00e8t un isoglosse. D\u00e8t is zoveul as un grens van taalversjille die dor un taalgebied lupt. Die Uerdinger linie lupt tusse de d\u00f6rpe Kep\u00e8l, Helje en Bree. In Kep\u00e8l en Helje zeet me \u2018ich\u2019, \u2018auch\u2019\u2019 en \u2018sjoe\u00ebn\u2019; in Bree kalt me van ‘ik, \u2018ouk’ en \u2018schoe\u00ebn\u2019. Un zejlien van de Uerdinger linie lupt nach un stuk noordeliker en binne dae sjtreek ligge auch de d\u00f6rpe Bree en Serum. Dao zeet me, net as in ut hie\u00ebl Oost-Limburgse taalgebied, ‘mich’, ‘doe’ en ‘dich’, tege\u00f3vver ‘meej’ en ‘geej’ te noorden van die zejlien. Mer in ut Brees dialect w\u00f6rt ‘doe’ neet gebroekt. N\u00e8t as in ut Vennels wurt ‘doe’ vervangen door ‘dich’. Ut gebied d\u00e8t t\u00f6sse de twi\u00ebe zejliene van de Uerdinger linie in likt (m\u00e8t onger angere ut Brees, Serums en Vennels) w\u00f6rt ut ‘mich-keteer’ genumd. Hej waere \u00f3vvergangsdialecte gesproke \u00e9n dao gebroekt me aan de eine kank ‘mich’ en ‘dich’ en aan de angere kank ‘ik’ en ‘ouk’.<\/p>\n
\nUn angere belangrieke isoglosse binne ut Limburgse taalgebied is de Panninger linie die ten noorden en westen van Kep\u00e8l ut Oost-Limburgse taalgebied aafp\u00e4\u00f6lt van het Centraal-Limburgs in ut Zuje en van ut Kleverlands en ut Mich-keteer in ut Noorde. Dae isoglosse is dan auch nao ‘t d\u00f6rp Kep\u00e8l (Panningen) vernumd. Ut Heljes gebroekt ein extra ‘j-klank’ bej de medeklinkercombinaties; sp, st, sl, sm, sn en zw aan ut begin van weurd. Ut geit bevurb\u00e8lt um weurd as ‘sjtaon’ (Vennels: ‘staon’, Nederlands: ‘staan’) of ‘zjwart’ (Vennels en Nederlands: ‘zwart’).<\/p>\n